جمهوری‌خواهی | احزاب| آزادی بیان|اقتصاد سیاسی|مزدبگیران| پیکار برابری| دانشگاه| بین‌الملل| حقوق بشر| سياست جنبش سبز

سکوت سرشار از ناگفته هاست

یکشنبه ۲۲ خرداد ۹۰ - ۲ نظر

بهرام فتوحی

سالروز ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ است. روزی که میلیون ها ایرانی سرشار از امید و آرزو، صندوق رأی را وسیله ای برای تغییر شرایط حاکم قرار دادند، رأی خود را به صندوق انداختند و سپس نیمروزی را با رویاپردازی‌های شیرین از فردا و فرداهای بهتر سپری کردند. رویاهایی که نیمروزی بیشتر دوام نیاوردند، با وهن آمیزترین دروغ‌ها نقش بر آب شدند و با محوشدن‌شان چنان حجم عظیمی از احساسات را در سطح جامعه پدید آورد که تمامی قهرمانی‌ها، ایستادگی‌ها، برادری‌ها، یأس‌ها و ناراحتی‌های دو سال گذشته قسمت کوچکی از نمودشان بوده است.

با از راه رسیدن ۲۲ خرداد و با یادآوری هرچه بیشتر آنچه بر مردم در آن روز و روزهای پس از آن گذشت سطح حساسیتِ جامعه، خصوصا معترضان به آن وقایع، بالا و بالاتر می رود. با توجه به این موضوع و با در نظر گرفتن حصر سران جنبش و نبود ارتباط با آنها، شورای هماهنگی راه سبز امید به عنوان برجسته ترین سازمان هماهنگ کننده (با استناد به کسب مشروعیت مستقیم از طرف آقایان موسوی و کروبی و نه بر مبنای عملکرد خود شورا) در راستای پیشبرد اهداف جنبش و فراهم آوردن فضا برای برداشته شدن محدودیت های وارد بر آقایان موسوی و کروبی، پیشنهاد برگزاری راهپیمایی سکوت را در این روز ارائه نموده است. فارغ از تمامی مباحث صورت گرفته پیرامون این راهپیمایی و نحوه برگزاری آن، اشاره به چند نکته در رابطه با شرکت در این مراسم ضروری است.
اولین نکته جلوگیری از مصادره به مطلوب شدن این راهپیمایی توسط دیدگاههای تندرو است که اعتباری برای دعوت کنندگان آن قائل نیستند. یکی از بارزترین وجوه تفاوت بین اقتدارگرایان و معترضان به آنها که تحت پوشش جنبش سبز به فعالیت خود ادامه می دهند، بهره‌مند بودن از اخلاق سیاسی است. این وظیفه تمامی معترضان و فعالان است که تحت هر شرایط از این ادعای ارزشمند پاسداری کنند. باید به یاد داشت که حصر سران جنبش و نبود ارتباط بین آن ها با مردم مسئولیت حفاظت از اخلاق سیاسی را هرچه بیشتر بر عهده فعالان و بدنه جنبش می گذارد.همان گونه که به طور صریح توسط هماهنگ کنندگان آن بیان شده است، راهپیمایی ۲۲ خرداد راهپیمایی سکوت است و هرکس هرآن قدر که نسبت به برگزاری این راهپیمایی در سکوت انتقاد داشته باشد، می بایست در صورت شرکت، به قواعد آن پایبند مانده و از انحراف این راهپیمایی به خارج از موازین تعیین شده برای آن جلوگیری کند. آنانی که با این رویکرد با راهپیمایی برخورد می کنند که "شعارها در نهایت سر داده خواهد شد"، سعی در یادآوری تظاهرات میلیونی ۲۵ خرداد ۱۳۸۸ داشته باشند که صدای پرنده ها در بحبوحه شلوغی قابل شنیدن بود، و بدانند که تصمیم با ماست که شعارها سر داده شوند یا نه. این مسئولیت با ماست که دوستان احساساتی تر خود را استوار کنیم و راه را بر عناصر نفوذی حاکمیت که همواره سعی در متشنج کردن فضا و میدان‌داری نموده‌اند، ببندیم. از این طریق پایداری بر اخلاق سیاسی را نیز، به عنوان یکی از اصول اساسی جنبش، مشق می کنیم.
دومین نکته، اشاره به نتایج قابل حصول از این راهپیمایی ست. خیابان از دو منظر یکی از مهمترین پایگاه‌های قدرت برای فعالان جنبش سبز است: از منظر اول، خیابان در نبود مکانیزم هایی مانند احزاب، تشکل های صنفی، انتخابات آزاد و غیره راهی ست مستقیم برای ابراز خواسته ها و ناخواسته ها و نشان‌دهنده پشتوانه مردمی آن ها به حکومت. از منظر دیگر استفاده از خیابان ،جز در موارد خشونت طلبانه و با توسل به سلاح های گرم و سرد، تحت حمایت مستقیم قانون اساسی در قالب اصل ۲۷ آن قرار می گیرد و هر مورد مقابله با تظاهرات مسالمت آمیز را تبدیل به نمونه‌ای از زیرپا گذاشته‌شدن قانون توسط اقتدارگرایان می‌کند. اما اگر نگاه به خیابان از منظر صحنه‌ای برای زورآزمایی با حکومت باشد نه تنها ورود به این صحنه مقارن با شکستی از قبل قابل پیش بینی می شود بلکه از مشروعیت قانونی اعتراضات نیز کاسته شده و در ادامه حکومت را مجاز به اتخاذ مواضع تهاجمی تر در قبال خواسته های معترضان می کند.
حال اگر بپذیریم که تظاهرات مجالی برای انتقال خواسته های جنبش، نشان دادن پشتوانه مردمی این خواسته ها و میزان استواری جنبش بر این خواسته‌ها، به حاکمیت است، و نه تنها موقعیتی برای تخلیه احساسات، می‌توان از سکوت به عنوان ابزاری برای نمایان ساختن استواری و پایمردی جنبش بر روی خواسته‌ها استفاده کرد. با مرور اتفاقاتی که در یک ماه گذشته روی داده و میزان ظلمی که حاکمیت بر مردم علی الخصوص شریفترین آنان روا داشته است، باید دانست که سکوت به مراتب سخت‌تر از فریاد زدن است و استواری بر روی آن خط و نشانی به مراتب پررنگ تر برای حاکمیت می‌کشد. سکوت اگر با عظمت نشان داده شود حاکمیت را از معترضینی آگاه می‌کند که وقتی بزرگترین فریادها را در سینه دارند و محکمترین ضربه‌ها را به جان می‌خرند و موهون‌ترین ناسزاها را می‌شنوند پایداری‌شان را با دم نزدن مشق می‌کنند و نشان می‌دهند. اقتدارگرایان باید ببینند و لمس کنند که سکوت نه از سر ترس که از پایمردی و استواری است، وگرنه فریادها قبلا زده شده اند و بر همگان آشکارند.
اینکه نتایج راهپیمایی ۲۲ خرداد چه می‌شود و چه دستاوردهای بلند مدتی برای جنبش به همراه می‌آورد و اینکه آیا انتخاب سکوت به عنوان روش برپایی این راهپیمایی درست بود یا خیر، همگی در پرده ای از ابهام هستند و حتی با وجود تمامی تحلیل ها، مقالات و مصاحبه‌هایی که در این خصوص منتشر می شوند، تا مدتها در ابهام خواهد ماند. پس سزاوارتر است تا راهپیمایی را صرف آن کنیم که ببینیم چگونه می‌توان بیشترین دستاوردها، را در قالب یک تظاهرات سکوت کسب کرد و نشان داد که اگر سکوتی هست نه این است که حرفی نیست یا شهامتی نیست. به یاد بیاوریم که : "سکوت سرشار از ناگفته هاست"