جمهوری‌خواهی | احزاب| آزادی بیان|اقتصاد سیاسی|مزدبگیران| پیکار برابری| دانشگاه| بین‌الملل| حقوق بشر| سياست جنبش سبز

یارکشی قبل از انتخابات آغاز شد*

جمعه ۸ بهمن ۸۹ - ۲ نظر

درخواست لاریجانی برای حضور بسیج در اقتصاد
بهرام رفیعی
درحالی که سپاه پاسداران پس از رهبری سیدعلی خامنه‌ای با تاسیس قرارگاه خاتم الانبیاء و شرکت‌های زیرمجموعه‌اش در این نهاد نظامی، اقتصاد ایران را تحت اختیار خود گرفته‌است، علی لاریجانی رییس مجلس هشتم در دیدار با فرماندهان و اعضای سپاه بسیج، در عین انتقاد از "اقتصاد دولتی" حضور سپاه را ناکافی خواند و خواستار ورود بسیج به عرصه اقتصادی کشور شد.
علی لاریجانی در همایشی با عنوان "بسیج، توسعه، اشتغال و کارآفرینی" ضمن انتقاد از اقتصاد دولتی گفت: "اقتصاد دولتی در ایران سابقه ۸۰ ساله دارد؛ از زمان ورود اقتصاد نوین به ایران در عصر قاجار سیستم دولتی به وجود آمد که در دوران پهلوی نیز ادامه حیات داد و تعداد محدودی از افراد مرتبط با حاکمیت کل اقتصاد را در اختیار گرفتند. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نیز به دلیل وجود بحثهای تئوریک ناقص و مصالح اقتصادی سیستم اقتصاد دولتی تداوم یافت".
رییس مجلس با بیان اینکه "اگر بخواهیم موضوع اشتغال را حل کنیم باید اقتصاد مردمی شود" با یادآوری "جایگاه بسیج در اقتصاد و توسعه اشتغال" از مسئولان این نهاد نیمه نظامی خواست تا "برخی کارهای مربوط به اشتغال را بر دوش بکشند و با کارآفرینی به رفع مشکل اشتغال کمک کنند".

وی در ادامه اظهاراتش با اشاره به اینکه "قرارگاه سازندگی (خاتم الانبیاء) کارهای زیادی انجام داده اما نتوانسته مشکل اشتغال کشور را حل کند" اضافه کرد: "بسیج می تواند با ایفای نقش کاتالیزور نقش واسطه را بین مردم و دستگاه‌های دولتی بازی و شرایط کارآفرینی را تسهیل کند. باید در سطح جامعه فضای اعتماد ایجاد کنیم تا شرایط کسب و کار بهبود پیدا کند که بسیج می‌تواند از طریق ایجاد بسیج ملی در سطح کشور این اقدام را انجام دهد".
رییس مجلس هشتم ضمن بیان اینکه "بسیج با وجود اینکه در قالب یک نهاد است اما خود را در آن محدود نمی‌کند، هم دردوران جنگ فعالیت می‌کند و هم پس از آن آمادگی دارد که به شکل دیگری اقدام کند" به فرماندهان بسیج قول مساعدت داد و خاطرنشان کرد: "در مجلس برای ایجاد تسهیلات برای بسیج و سایر نهادها اقدام لازم انجام شود".
علی لاریجانی پیش از این نیز در ۲۲ اردیبهشت ماه سال جاری در دیدار با فرماندهان قرارگاه خاتم الانبیاء سپاه پاسداران ضمن تمجید از "بالندگی سپاه" گفته بود: "چندی پیش افرادی گفتند سپاه علاوه بر قوه دفاعی و فرهنگی در اقتصاد نیز حضور پیدا کرده و این نوعی بلوکه کردن است و من همانجا به یاد سخن امام خمینی افتادم که هنگامی که برخی به ایشان گفتند سپاه به دنبال کودتا است گفتند اگر سپاه کودتا کند خوب است".
رییس مجلس ضمن انتقاد کوچکی با این مضمون که "فعالیت‌های سپاه رقابت‌سوز نباشد" البته تاکید کرده بود که "چرا باید نسبت به قرارگاه سازندگی که از امکانات سپاه برای آبادانی کشور کمک می‌گیرد حساس شویم آنها تصور می‌کنند شما جایگزین چیزی شده‌اید که البته همه این حرف‌ها را کج‌اندیشی و ندانستن موضوع می‌دانم چراکه شما برادران عاشقی هستید که می‌خواهید در هر عرصه‌ای کار را پیش ببرید و منفعتی نیز برای خود نمی‌طلبید".

سپاه و حضور آسوده در اقتصاد
درخواست علی لاریجانی از فرماندهان بسیج برای حضور در عرصه اقتصاد و اشتغال آفرینی در شرایطی است که طی سالهای اخیر سپاه پاسداران ـ‌نهادی که بسیج یکی از شاخه‌های آن است‌ـ با تاسیس قرارگاه خاتم الانبیاء و تشکیل بیش از ۸۰۰ شرکت اقتصادی زیر مجموعه آن، بیشتر فعالیت‌های اقتصادی در عرصه‌های مختلف از نفت و گاز تا راه و سد سازی، مخابرات و بانکداری و بورس را در اختیار گرفته‌است.
قرارگاه خاتم الانبیاء در سال ۱۳۶۸ توسط محسن رضایی فرمانده وقت سپاه پاسداران تاسیس و پس از آن در مدت ۲۱ سال گذشته تاکنون به بزرگترین پیمانکار پروژه های اقتصادی در کشور تبدیل شده‌است و علی‌رغم مخالفت کارشناسان و فعالان اقتصادی که حضور سپاه در اقتصاد را مخالف اصل ۴۴ قانون اساسی(خصوصی سازی) می‌دانند همچنان به حضور خود ادامه می‌دهد.
شهریورماه سال گذشته محمدعلی (عزیز) جعفری فرمانده کنونی سپاه در مصاحبه‌ای که با محور فعالیت‌های اقتصادی سپاه با روزنامه جام جم انجام داد، درمقابل این انتقادات از فعالیت‌های اقتصادی این نهاد نظامی دفاع کرد و گفت: "سپاه هرگز خودسرانه وارد هیچ مرحله‌ای که مربوط به ماموریت انقلابی‌اش نباشد، نشده است و هرگز خودش تصمیم نمی‌گرفته که وارد چه اموری بشود". او همچنین درباره علت حضور سپاه به عنوان یک نهاد نظامی در عرصه‌های اقتصادی گفته بود: "در زمان امام و جنگ هم سپاه هم کار اطلاعاتی می‌کرد و هم برای مهار تروریسم و جنگ‌های داخلی به عرصه امنیت داخلی در شرایط بحرانی وارد می‌شد، همچنین وارد کار سازندگی در مناطق محروم و روستاها می‌شد، حتی گاهی مسوولیت مدیریت برخی شهرها به ویژه در مناطق مرزی و جنگی را به عهده می‌گرفت و مجله فرهنگی هم منتشر می‌کرد".
وی با اشاره به اینکه "سپاه وارد عرصه‌های اقتصادی و فرهنگی شد که بر زمین مانده بود" درباره فعالیت‌های اقتصادی این نهاد نظامی همچنین تصریح کرده‌بود که "هیچ نوع زیاده‌خواهی یا انحصارطلبی یا منفعت‌طلبی تشکیلاتی برای سپاه متصور و قابل قبول نیست، چون عرصه‌ای که بچه‌های ما فعالند، عرصه‌ای است که مزاحم یا رقیب زیادی ندارد."

تحریم بین المللی سپاه و قرارگاه خاتم
در چند سال اخیر سپاه پاسداران، قرارگاه خاتم الانبیاء و شرکت‌های زیر مجموعه آنها بر اساس نوع و شیوه فعالیت‌های‌شان همواره یکی از اهداف قطعنامه‌های تحریمی علیه ایران بوده‌اند. از جمله وزارت خزانه‌داری آمریکا از اکتبر سال ۲۰۰۷ میلادی با تحریم سپاه پاسداران و قرارگاه خاتم الانبیاء، انجام هرگونه معامله‌ای با شرکت‌های وابسته به آنها را ممنوع اعلام کرد. وزارت خزانه‌داری آمریکا همچنین در فوریه سال ۲۱۰ میلادی با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد که: "قرارگاه خاتم الانبیا که در عملیات راه‌سازی، تونل سازی، خطوط انتقال نفت و گاز و آب فعال است سود حاصله از این پروژها را به حمایت از برنامه هسته ای ایران، تولید موشک و تروریسم اختصاص می‌دهد".
تحریم وزارت خزانه‌داری آمریکا که مورد حمایت بسیاری از کشورهای اروپایی و آسیایی قرار گرفته و از سوی آنها نیز اجرا شده‌است اعلام کرد که اموال و دارایی‌های رستم قاسمی (فرمانده قرارگاه خاتم الانبیاء) و چهار شرکت متعلق به سپاه در خاک خود را مسدود و توقیف می‌کند و همچنین شرکت‌ها و شهروندان آمریکایی اجازه نخواهند داشت که با آنها ارتباط مالی و بانکی داشته باشند.
همچنین در تابستان سال جاری (ماه ژوئن) کشورهای غربی طرف مذاکره با جمهوری اسلامی در پرونده هسته‌ای در شورای امنیت سازمان ملل چهارمین قطعنامه تحریمی علیه ایران(۱۹۲۹) را تصویب کردند و پس از آن نیز آمریکا و همچنین اتحادیه اروپا و بسیاری ازکشورهایی که معاملات اقتصادی فراوانی با ایران داشتند، هر کدام جداگانه قوانین تحریمی شدیدی برعلیه ایران را به تصویب رساندند که این تحریم‌ها هم در بخش عمده‌ای شامل فعالیت‌های اقتصادی سپاه و شرکت های زیرمجموعه‌اش می‌شد.
قطعنامه (۱۹۲۹) شورای امنیت و پیوست‌های آن که حاوی اسامی افراد و شرکت های ایرانی مشمول مجازات‌ها بود علاوه بر تحریم مدیران برنامه اتمی جمهوری اسلامی و ۴۰ شرکت وابسته به آنها، قرارگاه سازندگی خاتم الانبیای سپاه و چهار موسسه زیرمجموعه آن به‌نام های‌ مکین، رهاب، فاطر و مهندسین مشاور ایمن‌سازان را نیزدر فهرست تحریم‌های شورای امنیت قرار داد.
درخواست علی لاریجانی از بسیج برای حضور در عرصه اقتصادی کشور در حالی است که وی پیشتر در واکنش به قطعنامه های تحریمی شورای امنیت و سایر کشورها برعلیه ایران در ۱۲ تیرماه از طرح های جدید مجلس برای مقابله با تحریم‌ها خبر داده و با اعلام اینکه "غربی‌ها یک مسیر فریبکارانه را پیش می‌برند" گفته بود: "این طرح با همین استراتژی آماده شده که اگر طرف مقابل سخن درشت به ایران بگوید ایران گام‌های جدیدی بر می‌دارد."
به نظر می رسد یکی از استراتژی های مورد نظر این طرح، تقویت حضور بسیج به عنوان جایگزین سپاه در عرصه‌های اقتصاد داخلی و بین المللی باشد.

* این مقاله برای سایت جمهوری‌خواهی ارسال شده‌است.