جمهوری‌خواهی | احزاب| آزادی بیان|اقتصاد سیاسی|مزدبگیران| پیکار برابری| دانشگاه| بین‌الملل| حقوق بشر| سياست جنبش سبز

استاد محترم آقای هابرماس

یکشنبه ۲ آبان ۸۹ - ۰ نظر

حمید دباشی، احمد صدری، محمود صدری
اخیراً آقای آرامش دوستدار طی نامه مفصلی برخی از مواضع اخیر شما در باره دگرگونی‌های فکری در ایران، حقوق مسلمانان در غرب، و شرایط همزیستی دین و مدرنیته در جهان معاصر را مورد انتقاد شدید قرارداده اند.
دیدن انسانی چنین تهی از امید و خوشبینی، نه تنها نسبت به ایران و ایرانیان بلکه نسبت به همه انسانیت، جداً تاسف آور است. امیدواریم که نامه ایشان را بعنوان نشانه و نمونه‌ای از شرایط اخلاقی و فکری سرزمین ما تلقی نفرمائید. آشکار است که چنین حمله‌های شخصی ، چنین داوری های مغشوش و اصالت انگارنه درباره اسلام و ایران، و چنین تخیلات ساده انگارانه و اغلب مضحکی در باره مسلمانان، ایرانیان، دین، و مدرنیته می بایست از ذهنی تلخ و کین ورز بر خاسته باشد.

آقای دوستدار شما را سرزنش می‌کنند که چرا در باره تعدیات جاری در جمهوری اسلامی ایران سکوت اختیار کرده‌اید در حالیکه نامه‌های امضادار شما در حمایت از حقوق مدنی در ایران بر عموم آشکار و در همه جا ثبت است. ایشان ادعا می‌کنند که شما فریب "شعبده بازی ایرانی-شیعی" گروهی فیلسوف‌نمای حرفه‌ای را خورده‌اید و می‌پرسند چرا می‌بایست شخصیتی چون شما مجذوب چنین نمایشی شده‌باشد. آنگاه به پاسخ سوال خویش شتافته می گویند: "ما ایرانیان استعداد این را داریم که مخاطب را به گونه‌ای جذب کنیم. بی‌تفاوت است که وسیله‌اش تفاهم چاپلوسانه باشد یا جا زدن خود همچون حریفی بی‌هراس." حتی در بدنام‌ترین نوشته‌های شرق‌شناسنانه قرون اخیر نیز به ندرت به چنین ادعای نژاد‌پرستانه و خصمانه‌ای بر می‌خوریم که تمامیت فرهنگ و تاریخ ملتی را به تزویر و سالوس مزمن متهم کند. این جمله و سایر جملات شبیه به آن در این نامه نشانگر ذهنی مملو از احساس حقارت و نفرت از خویش است.
آقای دوستدار در این نامه و در سایر آثار خود از یکسو برای پیشرفتهای دوران پهلوی، که به گمان ایشان ایران را به آستانه تمدن طلائی رساند اظهار دلتنگی می‌کنند و از سوی دیگر اسلام را خطری بی‌بدیل برای سلامت جامعه بشری می‌شمارند. شاهد مثالشان هم عکسی است که بر جلد یکی از مجلات آلمانی (اشترن) ملاحظه کرده‌اند. از سوی دیگر با ندیده گرفتن انواع بنیاد‌گرائی و خشونت زاده از مسیحیت، این دین را نمونه ب‌ خطری از ادیان توحیدی قلمداد می کنند. شگفت‌آور است که کسی سه دهه از عمرش را در قلب اروپا زیسته باشد و به این اندازه از تاریخ و تمدن آن ناآگاه باشد. در اینجا نیز مانند موارد دیگر، آقای دوستدار شعر و عرفان ایرانی- اسلامی را که ریشه در سنت های مزدائی، بودائی، هندو، و مسیحی دارد توطئه‌ای برای "منحرف کردن اذهان" و "کشتن علم و فلسفه" تصور می‌کنند.
در جهانی که مورخین علم فراخنای جهان ایده‌ها را در نوردیده، تاریخ کنش‌ها و واکنش‌های محلی و جهانی در بین جوامع انسانی را بازسازی کرده، و با ارائه نظریات کارسازی در باره انواع مدرنیته سکه "اروپا مداری" را از دور تفکر خارج کرده‌اند، آقای دوستدار همچنان متعصبانه بر نظریه پیشرفت خطی و همگون تمدن اروپائی پافشاری می‌کنند و با تعمیم آن جهان غیر اروپائی را به برهوتی از جهل و بلاهت تبعید می‌کنند.
یکی از مکرر ترین ادعاهای آقای دوستدار اینست که زبان فارسی موجد امتلاء و ابتلای ذهنی است و توانائی پدید آوردن علم و فلسفه را ندارد. با اینحال خود ایشان بجز به فارسی چیزی ننگاشته‌اند. جای سوال است که اگر به زعم ایشان این زبان محدود و سترون است، چرا حضرتشان چنین به آن معتاد و گرفتارند؟ و نیز جای سوال است که چرا این فیلسوف (که ظاهراً از زندان قید زبان فارسی و دین اسلام آزادست) از امتیاز این رهائی وسکونت سی ساله خود در غرب بهره نگرفته تا حتی یک اثر قابل ذکر در فلسفه منتشرکند!
سرانجام، آقای هابرماس، ما بر این باوریم که ماهیت اخلاقی و فکری نهضت دموکراسی و عدالت اجتماعی در ایران با نامه‌نگاری به شما یا هیچ فیلسوف غربی دیگری حلاجی نخواهد شد. خیزش خود‌جوش مردم ما و خلاقیت و شجاعت اخلاقی مبارزات آنان در خیابان‌های روشن و زندانهای تاریک ایران و در آمال ایرانیانی که در سرتاسر جهان نگران سرنوشت سرزمینشان هستند به محک تجربه خواهد خورد. تنها هدف ما در نگاشتن این نامه این بود که شهادت دهیم آرامش دوستدار نه از سوی ایرانیان بلکه تنها از سوی خویش سخن می‌گوید و آنچه می‌گوید تنها نمایانگر ابتذال تخیلات شخص اوست.
با احترام