جمهوری‌خواهی | احزاب| آزادی بیان|اقتصاد سیاسی|مزدبگیران| پیکار برابری| دانشگاه| بین‌الملل| حقوق بشر| سياست جنبش سبز

برابری‌طلبیِ جنبش سبز

پنجشنبه ۱۰ دی ۸۸ - ۱ نظر

در روز ۱۶ آذر مجید توکلی دانشجویی که در پروندة لوگوهای جعلی نشریات دانشجویی دانشگاه امیرکبیر به تبعید از این دانشگاه محکوم شده‌بود، پس از سخنرانی علیه مسئولان نظام دستگیر شد. پس از مدتی رسانه‌های حامی دولت اعلام کردند که وی در حالی دستگیر شده است که با پوشش زنانه قصد خروج از دانشگاه را داشته‌است. با کمال شگفتی در این رسانه‌ها عکسی که وی را با این پوشش در حال فرار نشان دهد، منتشر نشد؛ در عوض عکس‌هایی در حالات مختلف با پوشش زنانه منتشر شد که به نظر می‌رسید با فاصلة زمانی و در آتلیه عکاسی تهیه شده است. این اتفاق با واکنش‌های گسترده و قابل توجهی از سوی فعالان جنبش سبز روبرو شد.

رسانه‌های حامی دولت با پررنگ کردن پوشش زنانه و به کار بردن ادبیاتی تحقیرآمیز سعی‌شان بر این بود که پرسش اساسی علت دست‌گیری یک فعال دانشجویی پس از سخنرانی را که مصداق روشنی از نقض آزادی بیان است را به حاشیه ببرند. اما از قضا سرکنگبین صفرا فزود. یعنی این عمل به موج اعتراضیِ جدیدی دامن زد که خود اقتدارگرایان را بیش از پیش کلافه کرد. موضوع این حرکت اعتراضیِ جدید، به کار بردن لحن تحقیرآمیز در مورد پوشش زنانه و بالطبع خود زنان بود. برخی فعالان سیاسی جنبش سبز این پرسش را مطرح کردند که اساساً چرا پوشش زنانه باید مایه‌ی شرم‌ساری باشد؟ اگر زن بودن عیب و عار نیست، قاعدتاً زن شدن هم نباید خوار تلقی شود. طولی نکشید که کارزاری با نام «مردان باحجاب» در حمایت از مجید توکلی در شبکه‌های اجتماعی به میدان آمد و کاربران اینترنتی تصاویری باحجاب از خود را در صفحات‌شان منتشر کردند.
این حرکت ابتکاری نشان می‌دهد که گرچه شالوده و بنیاد جنبش سبز اعتراض به تقلب در انتخابات و مبارزه با استبداد است، اما حساسیت ویژه‌ای هم نسبت به حقوق زنان دارد. مردان جنبش سبز با پوشش زنانه نشان دادند که نگاه‌شان به زن دقیقاً در نقطة مقابل نگاه تحقیرآمیز رسانه‌های حامی دولت قرار دارد و از زن بودن هیچ‌گونه احساس شرمساری نمی‌کنند. از سوی دیگر اگر حکایت آن توریست ژاپنی‌ای را که در اعتراض به حجاب اجباریِ زنش در ایران، روسری پوشیده‌است، الهام‌بخش این حرکت بدانیم؛ به همان قیاس این اقدام را می‌توان نوعی اعتراض به حجاب اجباری نیز دانست.
حقوق زنان در دولت نهم بیش از گذشته مورد تعرض و بی‌احترامی قرار گرفت. در طرح امنیت اجتماعی گرچه گاهی مردان نیز مورد تعرض قرار می‌گرفتند، اما زنان بیشترین صدمه را دیدند. لایحة حمایت از خانواده نیز که تعدد زوجات را رسمیت می‌بخشید، در این دولت مطرح شد. با اینهمه دولت نهم با معرفی چند زن برای مقام وزارت، خود را در مقام حامی زنان و منزلت‌یابی آنان معرفی کرد. اینک با ابتکار عمل طرفداران جنبش سبز حداقل این مسئله آشکار شد که رسانه‌های حامی دولت وخود آن جز نگاهی تحقیرآمیز به زن ندارند و آن وزیربازی‌ها نیز جز استفاده‌ای ابزاری از حضور زنان در جامعه نیست. در عین حال، با این حرکت نمادین جنبش سبز نیت و توان خود را برای مقابله با این نگاه اعلام کرد و نشان داد که با آنچه می‌توان دیدگاهی زن‌ستیزانه نامید، مرزبندی جدی دارد.
این روزها بحث در مورد هویت، ماهیت و ارزش‌هایی که جنبش سبز از آن دفاع می‌کند بحثی فراگیر در میان اعضای این جنبش است. اینک اقدام زن‌ستیزانة رسانه‌های حامی دولت فرصتی را پدید آورد که جنبش سبز نشان دهد که نه فقط برای آزادی انتخابات و علیه استبداد برخاسته است، که برابری زن و مرد را نیز در زمرة خواسته‌ها و ارزش‌های خود قرار داده است. اکنون پرسش آن است که باید همواره منتظر تهاجم اقتدارگرایان به یکی از ارزش‌های دموکراتیک بود تا جنبش سبز به تبیین ارزش‌هایش بپردازد؟ یا اینکه می‌توان در درون این جنبش به بحث‌هایی دامن زد که خود منادی بیانِ توان این جنبش در دفاع از سایر ارزش‌های دموکراتیک باشند.