جمهوری‌خواهی | احزاب| آزادی بیان|اقتصاد سیاسی|مزدبگیران| پیکار برابری| دانشگاه| بین‌الملل| حقوق بشر| سياست جنبش سبز

جنبش سبز و مطالبات مزدبگیران

جمعه ۲۷ آذر ۸۸ - ۱ نظر

جنبش سبز با مطالبات اقتصادی مزدبگیران چه نسبتی برقرار می‌کند؟ مستقل از این که چه اندازه مزدبگیران در جنبش دخیل هستند، و تا چه اندازه با آن هم‌دلی یا هم‌راهی می‌کنند، این پرسش به خودی خود موضوعیت دارد.
اگر خواست اساسی جنبش آزادی باشد، اگر جنبش در پی رسیدن به آزادی‌های دامنه‌داری باشد که مردم ایران از آن محرومند، پس در ماهیتِ خود با مطالبات مزدبگیران نیز مرتبط است. ربط ماهوی آزادی‌خواهی جنبش، با مطالبات مزدبگیران از آن‌جا می‌آید که خواستِ نان، بهداشت و کار منصفانه، در واقع خواست‌هایی هستند که هر کدام به یکی از آزادی‌های اساسی مرتبطند.

طلب هر کدام از این‌ها، حتی اگر در قالب آزادی‌خواهانه مطرح نشده باشند، به‌خودی‌خود رسیدنِ به نوعی از آزادی را هدف گرفته است. با این حال، باید گفت که صرف مطالبه این خواست‌ها، به معنای بازشناسی محتوای آزادی‌خواهانه آن‌ها نیست. چنین خواست‌هایی می‌توانند فارغ از غایت‌شان که تأمین آزادی حیاتی برای طالب آن است صرفاً در قالب تامین "نیازهای" فوری دیده شوند. در واقع، حتی اگر شرایط خاص سرمایه‌داری مدرن را لحاظ نکنیم، سیاستِ استبدادی همیشه این امکان را در نظر ‌داشته است که با تضعیف گروه‌های قابل توجهی از مردم، امکان عاملیت سیاسی را نیز از آن‌ها بگیرد.
بنابراین، ندیدنِ غایت آزادی‌خواهانه این خواست‌ها چه از طرف خود مزدبگیران و چه از طرف بخش‌های دیگر جامعه، می‌تواند به این بینجامد که مزدبگیران همواره به پذیرش موقعیت فرودست خود همچون تقدیری ازلی سوق داده شوند و صرفاً به وعده‌های بهبود مقطعی و حداقلی از تأمین معیشت اکتفا کنند. چنین نگاهی اگر غالب شود، نه تنها ظرفیت‌های اساسی دموکراسی‌خواهی همه طبقات را تقلیل می‌دهد، بلکه در بطن خود، نوعی تحریف از آزادی‌خواهی را در بردارد. علاوه بر این، ندیدن غایت آزادی‌خواهانه و بالقوه دموکراتیک خواسته‌های مزدبگیران، به یک معنی رها کردن این عرصه مبارزه است تا دیگرانی تسخیرش کنند که نه در پی آزادی، که به دنبال سر رشته‌داری عاملیت‌های انسانی برای مقاصد خویش هستند.
از همین‌رو جنبش سبز باید در کنار تمامی خواست‌های مشخص خویش برای آزادی، به مطالبات مزدبگیران و غایت آزادی‌خواهانه آن‌ها توجه کند. آزادی برای مزدبگیران یعنی داشتنِ امکانِ دفاع از خود. آزادی برای مزدبگیران علاوه بر همه معانی دیگری که می‌تواند داشته باشد، یعنی داشتن امکان تشکیلات ونهادهایی که در آن خودشان خودشان را نمایندگی کنند و بتوانند صدایی داشته باشند تا از خواسته‌ها و حقوق‌شان محافظت و دفاع کنند یا در پی احقاقش برآیند.
اگر جنبش به دنبال آینده‌ای آزاد و دموکراتیک برای ایران است باید این ضرورت را دریابد که دموکراسی و آزادی واقعی، تنها به صورت دموکراسی و آزادی برای همه تحقق می‌یابد. حتی اگر فرض کنیم مطالبات فعلی جنبش بتواند بدون توجه به خواسته‌های مزدبگیران تحقق یابد، باز باید این را لحاظ کنیم که باقی گذاشتن طیفی از محذوفان و فرودستانِ نابرابر، در کنار کسانی که به خواستِ رسیدن به عاملیت سیاسی خود دست‌یافته‌اند، نه تنها نادیده گرفتن حق همگانی آزادی سیاسی، و همگانی بودن این آزادی است، که باز گذاشتن ساحتی همیشه آماده برای نیروهای مرتجع است که با وجود بی‌اعتقادی کامل‌شان به برابری انسان‌ها در پی سوء استفاده از خواست‌های به حق و اساسی مزدبگیران خواهند بود. نمونه‌های تاریخی چنین سررشته‌داری‌هایی هم در حکومت‌های توتالیتر راست و چپ در غرب و هم در حکومت‌های بنیادگرا در شرق این شناخته‌شده‌تر از آن هستند که نیاز به یادآوری داشته باشند. مبارزه دشوار برای رسیدن به آزادی نمی‌تواند بی‌تفاوت از کنار این تجربه‌ها بگذرد. کوشندگان جنبش سبز باید بتوانند با گشایش فضای مطالباتی این جنبش به روی خواسته‌های عاجل مزدبگیران، نه فقط به عمق، گستره و قدرت این جنبش بیفزایند، که از هم‌اینک چشم‌انداز روشنی را از جامعه‌ای به‌دست دهند که در آن تثبیت فضاهای دموکراسی خواهی از جمله از طریق پیوند با خواستِ خواهندگان اساسی‌ترین آزادی‌های انسانی میسر می‌گردد.